Facts ´n Figures #2

Informações interessantes sobre o Brasil

Ondertussen ben ik twee ingekopte tentamens verder, halverwege mijn stage en druk bezig met het opzetten van mijn Project Plan, bezig een trip naar Peru te plannen en heb ik besloten geen recepten te delen. Geïnteresseerden zijn bij deze welkom om, na terugkomst in Groningen, van een avond culinair Brazilië te genieten.

Viçosa at dawn. Credit Tania Gusman.

Numeração de andares

Een van de eerste dingen die mij opviel is dat men een ander systeem gebruikt voor het nummeren van etages. Zo is de begane grond hier een eerste verdieping, de eerste een tweede enzovoort. Eigenlijk helemaal niet zo raar als je er over nadenkt. Parterre, kelder, begane grond of souterrain; het moet allemaal heel erg ingewikkeld zijn voor buitenlanders.

Entrega

Wanneer we het over ´bezorgen´ hebben denken we in Nederland alleen aan eten. Hier houdt het echter niet op bij een pizza of hamburger. Zo laat je naast het drinkwater, het gas voor het gasfornuis, je boodschappen (die wel pas twee dagen later bezorgd worden), ijsklontjes (een pak á 6 kilo) en het bijbehorende bier gewoon bezorgen. Nu kennen wij Groningers natuurlijk de Bavaria Bierkoerier; hier is het veel beter geregeld. Een krat met zestien 1 liter flessen ijskoud gerstenat (met een buitentemperatuur van veertig graden toch nog een ijslaagje op de fles, wie had dat kunnen bedenken) binnen twintig minuten bezorgd. En alles wordt tot aan de deur geleverd (al woon je nog zo gek, drie hoog, achteraan in een krot minder florissant huis buiten de stad).

Emprego

Waar wij onze eigen Ad Melkert hadden heeft Brazilië het ook goed getroffen met het verschaffen van werkgelegenheid. Nu heb ik geen cijfers over werkeloosheid wel zie ik dat iedereen, op de een of andere manier, aan het werk is. Zo heeft elk appartementencomplex zijn eigen conciërge (bewaker, portier en klusjesman in één) en schoonmaker. De meeste huishoudens hebben een empregada domestica die kookt en het gehele huishouden voor haar rekening neemt. In alle straten in de betere buurten, op bedrijfsterreinen en bij woongemeenschappen staan wachtershuisjes die 24/7 bemand worden door een bewaker. Elke dag wordt elke straat schoongeveegd door een cordon aan (vrouwelijke) straatvegers en wordt het vuilnis tweemaal daags opgehaald. In de supermarkt heeft elke kassa een caissière en iemand die al je boodschappen in pakt. En natuurlijk een leger aan (met vuurwapen bewapende) bewakers, zoals je die overal en nergens ziet rondhangen. Er zijn ook veel daklozen en verslaafden maar deze struinen overdag alle restaurants, supermarkten en vuilnisbakken af op zoek naar lege blikjes en petflessen. Eigenlijk ook een soort van werk.

Supermercado

In de supermarkt koop je melk, van de plaatselijke melkfabriek Viçosa (één van de beste van Brazilië) in een zak. Pakken melk zijn er niet. Yoghurt koop je per beker.
Rijst, suiker, zout, meel en bonen zijn verkrijgbaar in 5kg verpakking. Op zout na zijn dit dan ook de meest gebruikte ingrediënten voor het overgrote deel van de maaltijden. Kruiden en vooral peper gebruikt men amper, veel van de smaak komt uit de ingrediënten in een gerecht.
De supermarkten zijn gedurende het weekend gewoon open. Op zaterdag echter maar tot twaalf uur (iets dat na een vrijdagavond toch niet altijd even goed uit komt). Op zondag kun je, mocht je daar behoefte aan hebben, de hele dag terecht bij de supermarkt. Veel keus in versproducten is er dan echter niet.
Iets dat je hier niet kunt kopen is kauwgom. Voor een frisse adem of smaaksensatie koop je Halls (een soort van zuurtje/snoepje) dat ook in elke bar en tankstation wordt verkocht.

Estudantes

Voor studenten is het heel normaal in het weekend gewoon door te werken. Bijna iedereen heeft een sleutel van zijn eigen gebouw of departement en van de desbetreffende laboratoria (opgedeeld labs voor in bachelor-, master- en postdoctoraal studenten). Verder is de universiteits-bibliotheek 24 uur per dag en zes dagen in de week open. Hier is zondag dan opeens wel weer een rustdag.
In hun vrije tijd, en dit geldt overigens ook voor veel van de inwoners, gaan de meeste studenten naar de sportschool, drie tot vier keer per week.
Alle computers hebben een externe accu/generator die, in het geval van een power outage,  de desbetreffende pc van ten minste één uur aan stroom voorziet. Buiten het feit dat het belangrijk is dat er geen wetenschappelijk onderzoekswerk verloren gaat zegt het ook wel iets over de kwaliteit van de energievoorziening.

Banheiro

De deur naar het toilet of de badkamer (in huizen, appartementen en hotels) hebben geen slot. Is de deur gesloten dan is de ruimte bezet, staat deze open dan kan deze gebruikt worden. Naar de douchekop lopen drie snoertjes (één voor aarding, hoop ik) die het verwarmingselement van stroom voorzien. Je kunt vervolgens vier standen selecteren waarvan geen echt warm is. Alleen de kraan minimaal opendraaien heeft effect, mocht je een warme douche willen nemen (iets dat geen overbodige luxe is wanneer het hier hartje winter (juni) ongeveer vijf graden is).
Vanwege de staat van het rioleringsnetwerk in Brazilië is het niet toegestaan wc-papier in het toilet te deponeren. In plaats daarvan gebruik je een kleine prullenbak naast het toilet.

Correcção de inclinação fatos

Rest mij alleen nog terug te komen op enkele beweringen en ervaringen die ik reeds eerder gedeeld heb.
Zo heeft Viçosa ondertussen bijna 75.000 inwoners waarvan inderdaad 14.500 student. Dit zijn echter alleen de studenten die studeren aan de Universidade Federal de Viçosa. Er zijn nog twee andere universiteiten die meeliften op de goede naam van UFV waarmee het totaal aan studenten op ongeveer 20.000 komt. Viçosa is echter, met bijna 30% studenten, nog steeds vergelijkbaar met Groningen (waar 16% van de inwoners studerende is).
Verder wordt er wel degelijk veel gerookt alleen niet door iedereen en vaak niet op straat. Tijdens feesten en in bars wordt een saffie, overigens los (per stuk) verkrijgbaar, dan ook vaak opgestoken. De ´verboden´ variant is echter populairder dan een reguliere stinkstok.
Als laatste heb ik eerder geschreven over het suikergebruik in Brazilië. Dit leidt echter in het geheel niet tot slechte gebitten en anderszins platlopen van tandartspraktijken of erger. De Brazilianen zijn zeer zuinig op hun gebit en poetsen dan ook na elke maaltijd (maar toch tenminste drie maal per dag). Zo gebeurt het dan ook dat je een toilet binnenloopt dat gevuld is met tandenpoetsende mensen. Verder gebruikt iedereen hier flosdraad en zijn tandenstokers (die toch mijn voorkeur hebben) nergens te vinden.

De volgende onderwerpen waar ik over zal schrijven zijn (in willekeurige volgorde): Brazilië, gerechten, de Portugese taal en mijn stage.

Trip to Vitoria

Visitar Vila Velha e Vitoria

Vanochtend mijn tweede tentamen Portugees gemaakt. Mijn mondeling heb ik reeds vorige week (succesvol) afgerond. Nu eindelijk even tijd gevonden om, onder het genot van toepasselijke hitjes (Gilberto Gil, Buena Vista Social Club, Chico Buarque de Hollanda en Novos Baianos).

Ik schrijf dit reisverslag deels vanuit Vitoria, deels, na terugkomst, vanuit Viçosa.

Ik zit op dit moment, met meer borrels Cachaça achter de kiezen dan mij lief is, op mijn bed in een hotel, genaamd Formule 1, in Vitoria. We wachten op de andere helft van ons reisgezelschap die waarschijnlijk nog ergens op het strand in Vila Velha (Oude Stad) vertoeven. Carolini, onze lerares Portugees, die hier een paar dagen doorbrengt in het appartement van haar zus, heeft ons uitgenodigd om een dagje mee op stap te gaan. Sarah en ik zijn, na de shoppingmall te hebben geplunderd, echter Alicia achterna gereisd die sinds de busrit een keelontsteking heeft en op dit moment geen behoefte heeft aan zon, zee en strand.

Vitoria is een grote stad die praktisch tegen Vila Velha aanligt, gescheiden door een grote brug. Beide liggen op een eiland.

Quarta-feira

Woensdag kwam ik Sarah tegen, die ik eerder een keer ontmoet heb in Bar de Leão. Ik had begrepen dat ze met een paar andere Amerikanen Rio de Janeiro zouden bezoeken. Nu had ik eerder al afgesproken met wat andere vrienden richting het zuiden af te reizen echter zat dit er voor sommige van hen niet in wegens geldgebrek. Het leek mij daarom een goed idee mijzelf uit te nodigen. Helaas bleken ze helemaal niet naar Rio te gaan. Wel gingen zij en een paar vriendinnen naar Vitoria, een plek waar ik nog nooit van gehoord had, en ik was van harte uitgenodigd om mee te gaan. Hoewel ik in eerste instantie twijfelde aangezien ik geen van hen echt kende toch besloten een kaartje voor de bus te reserveren. Je weet maar nooit en reserveren kost niets. Bussen worden door studenten gehuurd die vervolgens ticket verkopen op de campus. Deze excursies gaan overal heen. Dorp en steden waar veel studenten vandaan komen en grote steden als Rio de Janeiro, São Paulo, Ouro Preto, Belo Horizonte, Brasília en zo ook Vitoria. Aangezien tijdens de vakantie iedereen of reist of naar thuis thuis gaat had ik het geluk, via Rodolfo die een van de verkopers kende, een kaartje te kunnen reserveren. Als ik de volgende ochtend maar voor twaalf uur betaald had. Na ‘s avonds wat over en weer ge-sms’t te hebben leek het toch wel een uitgelezen kans een plaats te bezoeken waar ik anders nooit heen zou gaan. En er werden mij stranden, feesten en een paar mooie bezienswaardigheden (Chocolat Factory, Botanic Garden, Club & Nightlife!) in het vooruitzicht gesteld. Ook mijn huisgenoot Edgard kon mij enkele mooie hotspots aanraden. Uitzicht vanaf het Convento Nossa Senhora da Penha, een bergtop met bijbehorend idyllisch kerkje, Triangulo das Bermudas, een plek met een, de naam verraad het wellicht, een eindeloze hoeveelheid aan clubs en barren en natuurlijk alle stranden in Vila Velha.

Quinta-feira

Donderdagochtend werd ik uitgenodigd om samen met mijn andere reisgenoten te lunchen op de campus. Na eerst wat geld gepind te hebben (elke transactie kost geld en de rijen bij de bank zijn vaak erg lang, ik pin dus meestal een grote hoeveelheid geld tegelijk) en met een dikke stapel biljetten ( je kunt het aantal biljetten en de waarde niet kiezen; dit levert je dus soms 35 biljetten van $10 op) zoals je alleen in de film ziet heb ik al mijn mede reisgenoten ontmoet. Ellen komt uit Iowa, Alicia en Sarah, beide uit North Carolina, Maja, uit Ohio en Jourdan en Daniel uit Florida. Na een paar complimenten betreft mijn Engels te hebben geïncasseerd (Daniel: "What state are you from?") en een uitgebreide maaltijd te hebben genuttigd met zijn allen besproken welke plekken we zouden bezoeken. Snel mijn busticket gekocht om vervolgens uit te vinden dat de bus niet ‘s morgens maar nog dezelfde avond vertrekt. Ondanks alle verplichtingen en afspraken die ik nog open had staan toch nog drie uurtjes college Portugees meegepakt, naar huis gerend (de avond er voor is mijn fietsketting gebroken, prima timing natuurlijk) wat spullen gepakt, eten gekookt (gefrituurde mandioca is the best) en richting bus gelopen. Ik kon tijdens de busrit niet slapen en heb dus maar een half eerste seizoen Californication versleten. Beviel me prima moet ik toegeven (waarom kom ik als vervent tv-serie liefhebber hier pas in 2012 achter?).

Sexta-feira

Na een negen uur durende busrit komen we om zeven uur ’s ochtends aan in Vitoria. We besluiten de tweede, en laatste, stop uit te stappen. Half slapend, in een vreemde stad, vlak bij het strand loopt Jourdan Dayana tegen het lijf. Dayana heeft twee jaar geleden een jaar in Florida gestudeerd alwaar ze hem een keer is tegengekomen op een feestje. Het toeval wil dat haar ouders in Vila Velha wonen en ze biedt ons een lift aan. Niet alleen wordt er een tweede auto (we zijn met zes) geregeld ook helpen ze ons in het vinden van een goedkoop hotel. Na een half uur rijden en drie hotels later hebben we, op steenworp afstand van het strand, een hotel met eigen jacuzzi en zwembad gevonden. En dat voor nog geen €20, - per nacht. Alsof dat allemaal nog niet genoeg is worden we ook nog eens uitgenodigd door haar vader om te komen ontbijten. Het is reeds negen uur als we een privé lift van een luxueus appartementencomplex instappen. Haar ouders hebben een ruim appartement met zicht op zee. Wanneer ik op het balkon van het uitzicht (blauwe hemel, dertig graden, strand en Atlantische Oceaan) geniet bedenk ik me dat het nu al moeilijk wordt om deze dag te toppen gedurende ons verblijf in Vitoria en Vila Velha. Na een top ontbijt te hebben genuttigd met allerlei lokale lekkernijen en vooral heel veel fruit heeft haar vader nog een verassing voor ons in petto. Toen hij trouwde is hij voorgoed gestopt met roken en drinken. In zijn jeugdige jaren stookte hij, net als zo veel Brazilianen, zijn eigen Cachaça. Hij maakt een kastje open en haalt daar een oude Coca-Cola fles gevuld met een geel goedje uit. Het heeft een penetrante cachaça geur maar ruikt amper naar alcohol. Het is nog geen elf uur als wij allemaal ons ontbijt besluiten met een shot 25 jaar oude cachaça. Na vele dankbetuigingen kunnen wij ondertussen niet wachten om van het naastgelegen strand te genieten. De rest van de dag hebben we dan ook niet veel meer gedaan dan powerburnen, wave surfen en gelado eten. ’s Avonds belt Dayana ons op met de vraag of we niet mee uit eten willen. Ze weet een goed restaurant waar ze de beste Moqueca Capixaba, een beroemd gerecht uit Espírito Santo, serveren. Vooral de variant met baby shark is erg lekker. Na een top avond waar, voor de verandering, vooral Portugees werd gesproken eindelijk tijd om te slapen. Morgenochtend vroeg: strand! Of toch niet? 's Avonds weer een telefoontje, of we ook langs kwamen bij hun luau. Nacht, strand, snacks en cerveja en cachaça. En heel veel muziek. Twee gitaren, een groep van 20 vrienden en je hebt alle ingrediënten voor een top avond.
De volgende dag liggen we na een uitgebreid ontbijt alweer vroeg op het strand. Een strand waar ik eigenlijk nog steeds geen genoeg van kan krijgen. Goudgeel, bloedheet zand, amper mensen (vast vanwege de vakantie), elke vijf minuten komt er een ijscoman met een karretje vol met ijs gemaakt van vers fruit langs hobbelen, een zee met prima golven, een perfect uitzicht (zowel zeewaarts als strandwaarts ...) en geen enkele verplichting. Omdat we de volgende dag naar Vitoria verhuizen besluiten we om 's middags naar Convento da Penha te gaan. Een van de meest beroemde plekken in de staat. Het convent, dat op een 150 meter hoge heuvel ligt, stamt uit de 16e eeuw en ziet uit over heel Vitoria en Vila Velha. Hoewel de beklimming een ware beproeving blijkt is het meer dan de moeite waard. Het uitzicht is overweldigend (zie de foto's op Flickr). 's Avonds naarstig op zoek gegaan naar een plek om te eten maar, je raadt het al, vakantie. Uiteindelijk, na wat jongens op de boulevard om de weg gevraagd te hebben, een uitzonderlijk populaire hamburgerkraam gevonden in een afgelegen steegje. Op de terugweg kwamen we de groep, die een band, afkomstig uit Belo Horizonte, bleken te zijn, weer tegen. Na een paar flinke scheuten Blue Curaçao en meer cerveja bleken ook wij de Portugeestalige hitjes mee te kunnen blèrren. Tot diep in de nacht, that is.

Sábado

Zaterdag, alweer de ena laatste dag van deze, tot nu toe, top trip. De vorige avond kwam onze Portugees lerares langs die wist dat wij in Vila Velha verbleven. Vandaag komen we haar toevallig tegen wanneer we een van de grotere shopping malls onveilig maken. De prijzen reizen de pan uit maar dan heb je ook wat (alle dure merken, een hoek met vijftien verschillende fastfood restaurants, vier verdiepingen, een ijsbaan, een bioscoop .. zoals je ze in Nederland niet eens hebt zeg maar). Ze nodigt ons uit om de middag op het strand te vertoeven. Een deel van het gezelschap besluit met haar mee te gaan; Sarah en ik gaan, zoals afgesproken, alvast naar ons hotel in Vitoria waar ook Alicia wacht. Vitoria blijkt, al bij het uitstappen, een heel andere stad te zijn dan Vila Velha (nog geen vijf kilometer verderop). Luidruchtig, vies, veel industrie en bedrijfsleven en een ander soort ´publiek´. Na een louche taxichauffeur, na hem de richting naar ons hotel te hebben ontfutseld, afgewimpeld te hebben komen we Alicia tegen. Kennelijk gaat het al beter want bij het nuttigen van ons spaarzame dinner is zij het die voorstelt de spreekwoordelijke dobbels te voorschijn te halen. Alicia aan het water, een fles vodka, een halve fles cachaça later komen ook de andere aan en is het tijd om naar Triangulo das Bermudas te gaan. Na een prima onderhandeling van Jourdan met een van de ,wat geslacht betreft discutabele, uitsmijters komen we zonder al te veel kleerscheuren en kosten binnen. Ondergetekende heeft echter geen rekening gehouden (en had tot voorheen ook nooit problemen ondervonden) met het feit dat chique clubs nogal eens beleid betreffende kleding willen toepassen. Geheel willekeurig natuurlijk maar kennelijk zijn slippers en een bermudashort niet dress-code waardig. Zonder al te veel stennis te maken en discussies met mijn medereisgenoten vermijdend besluit ik terug richting hotel te gaan. Waar de taxi nog geen vijf minuten nodig had ons naar dit gebied te brengen heeft de wandeling huiswaart mij meer dan een half uur gekost. En niet met de gematigde snelheid van vijf kilometer per uur. Onderweg in een poging de weg terug te vinden bij huizen aangebeld, auto´s tot stoppen gedwongen en zelfs een arrestatie in het plaatselijke politiebureau onderbroken. Uiteindelijk was het de hoofdcommandant die mij van uitstekende directies voorzag waarna ik mij, na een straat met ongeveer tien dakloze, drugsverslaafde en/of dronken van de set van The Walking Dead gevluchte individuen te hebben doorkruist aankwam bij Formule 1. Het behoeft verder geen uitleg dat ik geen enkel probleem had in slaap te komen. Tot een uur of zes wanneer er een stel aangeschoten amerikanen de kamer binnentuimeld begeleidt door twee brazilianen in pak (respectiefelijk uitsmijter en taxichauffeur, zo bleek later). De heren hadden kennelijk, nadat al hun geld gestolen was, alle drankjes en de taxi betaald en verwachten toch wel iets in return. Na dit helse tafereel een kwartier te hebben aangezien toch maar besloten dat onze kamer niet de juiste was voor tegenprestaties en andere funzige praktijken daarbij beide heren de kamer uit bonjourend. Na het meermaals bekijken van de foto´s van deze avond zijn overigens nog steeds enkele puzzelstukjes onopgelost. Toch wat gemist dus.

Domingo

Op zondag staat Parque Botanico Vale em Vitoria op het programma. Een botanische tuin aangelegd ter demonstratie van het herstel en behoud van de Atlantische natuur. Zwaar gesubsidieerd door het op een na grootste mijnbouwbedrijf ter wereld, maar dit terzijde. De busrit was voor sommige a true challenge maar ik heb me prima vermaakt en zo ook nog iets van Vitoria gezien. In het park bleek je echter geen van de verschillende wandelroutes te mogen betreden zonder slippers. Laten we nou allemaal een paar prachtige havaianas aan onze voeten hebben. Na, kenmerkend voor de hele trip, een half uur besluiteloos te hebben gediscusseerd wat te doen besluit ik de ´stoute schoen´ aan te trekken en, buiten het zicht van de bewaking om, een persoonlijke expeditie over één van de routes te organiseren. Hoe kon ik zo iets voorstellen? Dat mag helemaal niet! En toch sneaken we vijf minuten later over een hek het bos in. En met resultaat. Naast alle prachtige vegetatie, bloemen, struiken en bomen ook nog een paar aapjes, een opossum en een mega iguana tegen het lijf gelopen. Hoewel de route nog geen kilometer was leek het een eeuwigheid te duren, vooral steeds op onze hoede geen bewaking of andere parkmedewerkers tegen het lijf te lopen. Enkele foto´s van het park staan op Flickr. Na onze terugkomst in Vitoria kost het ons drie uur, waarvan anderhalf in een bus, een eettentje te vinden, ergens ver achter in een buitenwijk. Hoe de hamburger daar echt gesmaakt heeft zal ik nooit weten, op dat moment vond ik hem in ieder geval goddelijk.

Al met al een goed begin van een reeks aan trips die ik, gedurende mijn verblijf in Brazilië, zal ondernemen naar ondermeer Rio de Janeiro, Florianopolis, Ouro Preto, wellicht Pernambuco (ik ben er recent achtergekomen dat daar een kennis woont) en Peru (via Bolivia gebruik makende van O Trem da Morte).

Quote van de week:
Tijdens de lunch bij mijn eerste ontmoeting met de americans: Maja - "Holland! Can I call you Holland?" Iets dat er vervolgens niet meer uit gegaan is.

Caleidsocópio Cultural

Apresentar o seu país

Apresentação Português 1. Holanda

Cartaz do evento cultural

O número corresponde com a folha da apresentação [PPT].

1. Eu sou da Holanda. Amsterdão é a capital das Países Baixos. As línguas oficiais são o holandês eo frísio. Brasil é duzentes vezes maior que a Holanda e quase doze vezes mais que muitos população. Este é o figurino original holandês.

2. Na Holanda celebramos Sinterklaas e no sul celebramos o carnaval.

3. A café da manhã nos comemos pão, biscoitos, iogurte e frutas. Apenas um sanduíche no almoço.

4. Prato típico para os Países Baixos eo ensopado e croquete. Batatas, legumes e carne é uma refeição padrão existem.

5. A Holanda tem muitas paisagens diferentes.mas tudo é plano. A Holanda tem doze províncias dos quais dois têm o mesmo nome da capital do estado; Groningen e Utrecht.

6. O capital política difere da capital principal e é chamado Haia. Eu moro em Groningen.

7. Pessoas bem conhecidas são nossa Rainha Beatrix, Rutger Hauer, ator de Hollywood, Doutzen Kroes, modelo conhecidas para Victoria's Secret e Anne Frank, escondendo a segunda Guerra Mundial.

8. Estes são quatro dos nossos artistas mais famosos.

9. A maior parte dos Países Baixos se encontra abaixo do nível do mar, daí o nome. É a metade sem os diques sob a água. Somos famosos por nossa luta contra a água.

10. Somos conhecidos por nossas tulipas, tamancos, patins e política de drogas leves.

Muito obrigado pela vossa atenção.

The Brazilian Traffic

Een 'overzichtelijke' weg in het centrum van Viçosa.

Tráfego no Brasil

Het heeft even geduurd voordat ik deze post dan eindelijk plaats. Ik heb afgelopen maand erg veel gereisd en zo doende veel aparte situaties tegen gekomen. Vergelijkbaar met India, China of een land in het Midden Oosten. Veel verkeer, weinig tot geen regels, gevaarlijke situaties maar, en dat lijkt mij op zich een wonder, amper ongelukken. Ik heb in ieder geval nog geen ongeluk aanschouwd, geen auto beschadigd zien raken en geen ruzies zien uitbreken tussen heetgebakerde verkeersdeelnemers. Toch apart.

Openbaar vervoer

Wanneer je in Brazilië wilt reizen maakt men gebruik van de bus. Vliegen is duur, trens zijn er amper (het landschap is praktisch onbegaanbaar) en o carro is te gevaarlijk. Zeker wanneer men de grotere steden als São Paulo, Rio de Janeiro of Belo Horizonte bezoekt. Mensen die hier vandaan komen regelen vaak travel dates om zo goedkoop en gezellig mogelijk van de ene plaats naar de andere te reizen. Heb je geen Facebook, Orkut of heb je niet op tijd een lift kunnen regelen ben je genoodzaakt van de reguliere busdiensten gebruik te maken. Een busrit kost, binnen de stad, $1,5 per uur. Wanneer je een rit maakt met een van de ônibus die tussen de verschillende steden rijden wordt het al snel een stuk duurder (tussen de 30,- en 70,- euro voor een enkeltje). Je doet er goed aan een ticket ten minste een dag van te voren bemachtigen (tenzij je geen probleem hebt tot wel 8 uur te moeten wachten). De handelingen tot aanschaf, de prijs en het ticket zelf hebben dus meer weg van een reis met het vliegtuig. Hetzelfde geldt overigens voor de busreis. Je hebt een vaste plaats, er is een 'steward' aan boord die alle passageiros controleert, bij elke halte de deuren opent en je bagage opbergt of tevoorschijn tovert.

Wegwerkzaamheden? Niet dus.

Waar de mate aan luxe binnen deze touringcars overdadig is, zijn de driving skills van de chauffeur vaak verre van om over naar huis te schrijven. Om over de wegen nog maar niet te spreken. Zie de foto hiernaast voor een vaak geziene situatie (weggespoeld stuk weg, paar paaltjes er om heen en weg is weer zo goed als nieuw). Bij het aanrijden voor een halte gooien de bussen hun deuren al vroegtijdig open voor ze goed en wel gestopt zijn; kennelijk zijn chauffeurs een van de weinigen hier die 'tijd is geld' hoog in het vaandel hebben.

Verkeersregels

Een, toch echt rood, stoplicht in het centrum van Viçosa.

Brazilië beschikt over een uitgebreid stelsel aan verkeersregels. Regels waar helaas niemand zich aan houdt. Zo rijdt iedereen druk bellend door het centrum, op auto, motocicleta of met paard en wagen. Het besturen van laatstgenoemd 'voertuig' schijnt overigens verboden te zijn in het centrum.
Alcohol wordt hier overal en altijd (en niet met mate) genuttigd; ook als men nog moet rijden, of toevallig al in de auto zit. Achter het stuur bijvoorbeeld.

Centrum van Viçosa rond 8 uur 's ochtends.

Gelukkig hoef je je als fietser (hoewel je je leven niet zeker bent; zoveel is mij ondertussen duidelijk) ook nergens aan te houden en gaat de snelste weg dan ook vaak door steegjes met eenrichtingsverkeer (de verkeerde kant op), door rood of langs files in tegengestelde richting. Iets dat mij, zei die mij goed kennen zullen dit beamen, prima afgaat overigens. Fietsen is hier bijna een verademing; een goede adrenaline rush en levert je geen achterzak gevuld met gele papiertjes op.
Er zijn zebrapaden maar iedereen wacht toch liever tot er geen auto's meer in de buurt zijn. Die schijnen namelijk niet te stoppen. Iets dat ik als nuchtere Hollander natuurlijk gewoon afdwing (tot het een keer fout gaat natuurlijk). De paar bijna-van-de-sokken-gereden ervaringen die ik tot nu toe heb verzameld beschouw ik als 'incidentjes'.
Viçosa beschikt sinds kort, de locals hebben er pas een jaar lang aan kunnen wennen, over stoplichten. Deze worden eigenlijk alleen gebruikt om de doorstroom voor auto's te bevorderen. De rest van de weggebruikers heeft er lak aan.

Wijze van vervoer

De wijze waarop men zich hier verplaatst van A naar B verschilt in grote mate met dat van Nederland.

Hoofdweg over het campusterrein van de UFV rond 8 uur 's ochtends.

Rode motoren.

Zo geldt voor een kleine stad als Viçosa dat verreweg de meeste mensen lopen (bijna de helft van de mensen). Afstanden van tussen de 15 en 45 minuten wandelen zijn gemiddeld.
Woont men te ver of loopt men liever niet dan komt de motor op een tweede plaats. Ongeveer 20% van de habitantes gebruikt dit, bijna altijd rode, vervoersmiddel om alle steile hellingen te bedwingen of om producten af te leveren. Je kunt het zo gek niet bedenken of het wordt vervoerd per motorfiets. Van waterflessen tot dieren, van koelkasten tot hele families. Vooral de grote pakken ijs voor de vele barbecues zijn leuk om vervoerd te zien worden.

Gebruikt men geen motor dan is daar de pick-up truck. Een van de twee meest geziene auto's. Verder rijden er vooral veel budget cars (model Volkswagen Polo uit, zeg, het jaar '95) rond (de Celta , de Uno , de Ka , de Gol  en de Pálio (aan jullie om te raden van welke merken, in Brazilië noemt men alleen het type auto)).

Zilveren auto's op een typisch Braziliaanse weg.

Alle auto's zijn trouwens zilver. Op de vele Volkswagen Kevers (allen van vóór 1980) na die de meest uiteenlopende kleuren hebben. Verder zijn in Viçosa één op de twee auto's een taxi of lesauto. Het stikt werkelijk waar van deze gevaren op wielen. Zo zijn beide amper van elkaar te onderscheiden (want zilver en gele tekst/balk op/aan de zijkant) en rijden ze beide vaak alsof het hun eerste schakel les betreft.

Alle appartementen hebben een garage die zich of in de kelder of op de eerste verdieping bevindt. De toegang is altijd via een automatische garagedeur die onder luid kabaal en flitsende lampen open of dicht gaat.

Vervoer elders

Viçosa, uma pequena cidade met ongeveer 70.000 inwoners is echter niet representatief voor Brazilië. Zo zijn in Belo Horizonte, naast de motor vooral de auto en het openbaar vervoer (ômnibus) populair. Hoewel de bussen binnen BH geen vooraf gekochte tickets vereisen is het wel zaak hier vroegtijdig in te stappen (van de ene kant naar de andere kant van de stad kost al gauw een uur of vijf) aangezien een overvolle busrit van anderhalf uur, om half zes 's ochtends, al staande alles behalve comfortabel is (spreekt uit ervaring). Fietsen is, naast de te grote afstanden vooral vanwege de veiligheid, not done in de grotere steden.

In São Paulo daarentegen is een populair vervoersmiddel de helicóptero. São Paulo (omvang 1/5de van Nederland) heeft de meest geregistreerde helikopters ter wereld (meer dan zeshonderd) waarvan de meeste in eigendom zijn van particulieren. Niet alleen de afstanden zijn immens ook het aantal files en de omvang van het verkeer zijn onvoorstelbaar. Meer over het verkeer in SP in dit interessante stuk van Andrew Downie.

Opmerkelijk

Nachtelijk verkeer in het centrum van Viçosa.

Zoals ik al eerder aangaf is liften een gebruikelijke manier om je te verplaatsen. Ook voor kleine afstanden, bijvoorbeeld van de ingang van de campus tot ergens op het universiteitsterrein, wordt gebruik gemaakt van deze gratis manier van vervoer. Het is ook heel gebruikelijk om lifters mee te nemen, vaak zo veel als er maar in de auto passen.
Alle auto's die over zwaailichten beschikken (politie, ambulance, beveiligingsbedrijven, vuilniswagens) hebben deze permanent aan staan. De eerste paar keer dat je een wagen van de militaire politie met een slakkengang voorbij ziet rijden met zwaailichten en al een redelijk vreemde gewaarwording. De zwaailichten zijn, op die van de vuilniswagens (oranje) na, trouwens altijd rood. Sirenes hoor je echter amper en worden nauwelijks gebruikt.

Mijn volgende post zal in het Portugees zijn (een samenvatting van de presentatie die ik heb gegeven tijdens het Caleidoscópio Cultural). Daarna zal ik enkele recepten schenken waarna ik weer wat van mijn (vele!) ervaringen met jullie zal delen.

Foto's volgen, zo spoedig mogelijk, op Flickr.